Gündemimiz Sağlık Hizmetleri

Sağlıkta mesleki eğitimin geliştirilmesine yönelik AB destekli “Hava Yolu Yönetiminde Glottik ve Ekstraglottik Alternatif Hava Yolu Yöntemlerinin Kullanımı” isimli projenin tanıtımı amacıyla bir basın toplantısı düzenlendi. Üniversitemiz yönetimi, İl Sağlık Müdürü Öner Nergiz, Üniversitemiz Sabuncuoğlu Şerefeddin Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi Doç. Dr. Murat Şahin, akademisyenler, proje ekibi ve basın mensuplarının katıldığı toplantıda yaklaşık iki yıl sürecek projenin detayları paylaşıldı.

Gündemimiz Sağlık Hizmetleri 1

Toplantıda bir konuşma yapan aynı zamanda proje yürütücüsü de olan Üniversitemiz Rektörü Prof. Dr. Metin Orbay; üniversitemizin en önemli gündemlerinden birinin ‘sağlık alanındaki çalışmalar’ olduğunu kaydetti. Bu bağlamda Tıp Fakültesinin açılarak ilk öğrencilerinin alındığını, Sağlık Bilimleri Enstitüsünün kurulduğunu ve lisans eğitimi veren Sağlık Yüksekokulunun kapatılarak Sağlık Bilimleri Fakültesine dönüştürüldüğünü kaydetti.

Sağlık alanındaki çalışmaların üç ayağının olduğunu belirten Prof. Dr. Orbay bunları eğitim öğretim; araştırma, geliştirme ve topluma hizmet olarak sıraladı. Topluma hizmet kapsamında da önemli adımlar atıldığını söyleyen Orbay; geçtiğimiz günlerde üniversitemiz Sabuncuoğlu Şerefeddin Eğitim ve Araştırma Hastanesinde yapılan ilk anjiyo uygulamasının önemli olduğuna dikkat çekerek bu ve benzeri uygulamalarla hasta sevklerinin önüne geçildiğini ifade etti.

Hava Yolu Yönetiminde Glottik ve Ekstraglottik Alternatif Hava Yolu Yöntemlerinin Kullanımı projesinin 206 çalışma arasından seçildiğini açıklayan Orbay, projenin sağlıkta mesleki eğitime farklı bir bakış açısı kazandıracağını belirtti.

Toplantıya katılan İl Sağlık Müdürü Öner Nergiz ise; ülkemizde sağlık alanında önemli mesafeler kaydedildiğini söyledi. Bu gelişmelerin sadece fiziki alanlarda değil sağlık hizmetleri alanında da olduğunu ifade eden Dr. Nergiz; ‘’Gerek koruyucu sağlık hizmetleri gerek tanı/tedavi noktasında çok yol kat ettik. Bu dönem sağlıkta kalite ve nitelik dönemi olacak. Biz de ilimizde sağlık alanında bir değişim dönüşüm gerçekleştireceğiz. Özellikle 112 Sağlık Hizmetlerinin lokasyonu konusunda çalışmalarımız var. Bu çalışmalar kapsamında Bahçeleriçi, İhsaniye ve Şeyhcui’ye 112 Sağlık Hizmetleri kuracağız. 86 bin metre karelik kapalı alanda, 184 poliklinikli bir hastane projemiz var. Bu ve benzeri projelerle sağlıkta kalite ve niteliği artırmaya devam edeceğiz. Üniversitemizin çalışması da nitelik adına önemli bir proje; proje ekibine teşekkür ediyor, projenin amacına ulaşmasını diliyorum.’’ dedi.

Proje çalışmalarıyla ilgili bilgi veren Öğretim Görevlisi Aslı Aydoğan; ‘’Proje, üniversitemizle birlikte Amasya İl Sağlık Müdürlüğü yurt içi, Macaristan Debrecen Üniversitesi ve Romanya Din Craiova Üniversitesi yurt dışı ortaklarımız ile sürdürülecektir. 104 bin euro bütçesi bulunan proje, havayolu yönetimi, hava yolu tıkanıklığı, solunumun durması gibi nedenlerle solunum fonksiyonunu gerçekleştiremeyen hastalara ağız içi, soluk borusu içi gibi solunum yollarına yerleştirilen ekipmanlarla hastanın ventilasyonunun (havalanma) böylece oksijenlenmesini sağlamayı amaçlamaktadır.’’ ifadelerini kullandı.

Gündemimiz Sağlık Hizmetleri 2

Aydoğan projeyle ilgili aşağıdaki detaylı bilgileri de katılımcılarla paylaştı.

‘’Havayolu yönetimi, hava yolu tıkanıklığı, solunumun durması gibi nedenlerle solunum fonksiyonunu gerçekleştiremeyen hastalara ağız içi, soluk borusu içi gibi solunum yollarına yerleştirilen ekipmanlarla hastanın ventilasyonunun (havalanma) böylece oksijenlenmesinin sağlanmasıdır. Bunun için çok çeşitli donanımlar kullanılmasına karşın Türkiye’de sıklıkla endotrakeal entübasyon (soluk borusuna yerleştirilen tüp aracılığıyla) yöntemi kullanılmaktadır. Ancak kısa boyun yapısına sahip olma, obezite, girik alt çene, boyun hareketliliğinin az olması, servikal travma gibi hava yolu yönetimini sağlamanın zor olduğu hastalarda soluk borusuna tüp yerleştirilmesi işlemi uygulama süresinin uzamasına neden olmakta ve hastanın oksijen gereksiniminin karşılanması gecikmektedir. Bununla birlikte tecrübesizlik ve bilgi eksikliğine bağlı olarak mide entübasyonu gibi başarısız girişimler, olay yerinin müdahale için uygun olmaması, hasta yakınlarının gözetimde uygulama yapmanın yarattığı stres ve hareket halindeki ambulans içerisinde endotrekeal entübasyon gibi zorlu bir işlemi gerçekleştirmeye çalışma gibi nedenler hızlı ve başarılı bir şekilde oksijenlenmenin sağlamasını engellemektedir. Bu durum hastada geç oksijenlenme bağlı hipoksi, beyin hasarı, myokard hasarı ve ölüm gibi durumlara neden olmaktadır.

Günümüzde bu durumların önlenebilmesini sağlamak amacıyla pek çok yeni ve alternatif hava yolu ekipmanları geliştirilmiştir.  Bu nedenle aynı yöntemlerde ısrarcı olup tekrar etmek yerine zor hava yolu durumunda alternatif yöntemlerinin (Laringeal maske havayolu-LMA, entübasyon larengeal maske havayolu E-LMA, özefageal treakeal maske havayolu –kombitüp gibi supraglottik ekipmanlar; videolaringoskop gibi video destekleyici yöntemler ve fiberoptik laringoskop gibi glottik yöntemler) kullanılması önemli ölçüde komplikasyonların ve mortalitenin azalmasını sağlayacaktır. Bu alternatif yöntemler uygulama kolaylığı, endotrakeal entübasyon uygulamalarına göre daha hızlı olarak uygulanabilmeleri, yüksek başarı oranları, güvenilirlikleri ve başarısız entübasyon girişimlerinde kurtarıcı olarak kullanılabilmelerinin yanında ağız içerisine kör bir şekilde yerleştirilebilmeleri, vokal kordların görüntülenmesine ve dolayısıyla çenenin yukarı ve öne doğru güçlü bir şekilde çekilmesine gereksinimlerinin olmamaları nedeniyle daha az bir servikal vertebral hareket sağlamaktadırlar. Bu yöntemlerin kullanımının daha kolay, daha kısa sürede ve tecrübesiz kişiler tarafından da uygulanabilir olması başarı oranını artırmakta ve zor hava yolu yönetimini çok daha güvenli bir hale getirmektedir. Buna karşın Türkiye’de hem üniversitelerde verilen hava yolu yönetimi eğitimlerinde yeni uygulamaların birçoğu kullanılmamakta hem de ambulans ve hastanelerde bu ekipmanların birçoğunun bulunmamasına bağlı olarak hava yolu yönetiminde endotrekeal entübasyon dışında kalan diğer alternatif yöntemlerin kullanımı oldukça az olarak karşımıza çıkmaktadır.

Avrupa ülkelerinde bu yenilikçi yöntemlerin yoğun kullanımı nedeniyle ulus ötesi hareketlilik faaliyetlerimiz gerçekleşecektir. Tüm ortaklarımızla birlikte toplamda beş hareketlilik faaliyeti olacaktır. İlk faaliyet Türkiye’de gerçekleşecek, yurt dışı ortaklarımız ve yurt içi ortağımızla bir araya gelerek kullanılan hava yolu yöntemleri hakkında bir durum analizi yapılacak, hastane öncesi hizmet veren acil sağlık hizmeti istasyonları ve acil servislerin ziyareti ile saha analizi yapma gibi aktiviteler gerçekleştirilecektir. Sonrasında tüm ortaklar iki kez Macaristan iki kez Romanya olmak üzere dörder günlük ulus ötesi hareketlilik faaliyetlerini gerçekleştirecekler ve bu ülkelerde acil sağlık hizmeti veren kurumlarda kullanılan yenilikçi alternatif yöntemler hakkında durum analizi yapılacaktır. Ortaklar bu hareketlilik faaliyetleriyle müfredat geliştirme ve “Hava Yolu Yönetiminde Kullanılan Alternatif ve Yeni Yöntemlerin Kullanımı” isimli bir kitapçığın çalışmalarını yapacaklardır. Son olarak üniversitemiz ilk ve acil yardım programında eğitim gören 20 öğrenci (10 öğrenci Macaristan, 10 öğrenci Romanya olmak üzere) her grup için bu programda eğitim veren iki akademisyenin refakatiyle yedi günlük bir hareketlilik gerçekleştireceklerdir.  Öğrencilerimize hareketlilik faaliyetleri öncesi dil eğitimi ve Avrupa motivasyon kursu verilecektir. Acil sağlık hizmeti veren kurumlarda staj faaliyetini gerçekleştirecek olan öğrencilerimiz Avrupa’da acil sağlık hizmeti veren kurumlardaki alternatif havayolu ekipmanlarının kullanımını gözlemleyebilecekler ve burada yurt içi ortakların vereceği uygulamalı eğitimlere katılarak bilgi, beceri sahibi olabilecek ve yeteneklerini geliştirebileceklerdir. Ulus ötesi bu ziyaretler diğer yandan da öğrencilerimiz için bir kültürel faaliyet etkinliği olacaktır. Aynı zamanda bütün katılımcılar ve öğrencilere Europass belgesi düzenlenecek böylece Avrupa çapında kullanılacak bu standart belge ile katılımcıların hareketlilik dönemi edindiği beceri ve yeterlilikleri detaylı bir şekilde kayıt altına alınacaktır. 

Projemiz kapsamında yurtiçi ve ulus ötesi ortaklarla bir araya gelinerek hava yolu yönetiminde kullanılan alternatif yöntemler hakkında en güncel, en yenilikçi, en uygun bilgilerin açığa çıkarılması hususunda yapacağımız bu çalışmalar sonucunda bir eğitim modülü ve müfredat programı geliştirilecektir. Geliştirilen bu müfredat programının Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulları İlk ve Acil Yardım Programında verilen “Acil Hasta Bakımı” dersi içerisine yerleştirilmesi planlanmaktadır. Ayrıca proje sonuç çıktısı olarak hazırlayacağımız bir kitapçık Yüksek Öğrenim Kurumu ve Sağlık Bakanlığına gönderilerek, bu konuda farkındalık oluşturulması planlanmaktadır. Çalışan paramediklere ve diğer sağlık çalışanlarına proje sonucu ortaya çıkan bilgi ve beceriler doğrultusunda eğitim kursları düzenlenecek, bu eğitimi alanlar eğitim sonrası kazandıkları bilgi ve geliştirdikleri beceriler doğrultusunda daha etkili, yenilikçi, uygun yöntemleri uygulayarak hizmet verecekler, böylelikle bilgi eksikliği ve uygun yöntemin kullanılmamasına bağlı oluşan hasarlar ve ölümlerin önüne geçilmiş olunacaktır. Böyle topluma sunulan sağlık hizmetinin daha bilinçli ve nitelikli verilmesi desteklenecektir.’’

Amasya Üniversitesi

Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü